ولى به دليل مركزيت آسياى صغير و بالكان در روزگار آنان ، شاهكارهاى تمدنىشان در اين نواحى متمركز است . فصل پايانى بخش سوم در بردارندهء معرفى فصل پايانى خلافت اسلامى يعنى امپراتورى عثمانى است و در چارچوب عناوين ذيل صورت‌بندى شده است : موقعيت جغرافيايى الف . آسياى صغير ب . شبه جزيرهء بالكان امپراتورى عثمانى تمدن اسلامى در دورهء عثمانى تركيه نتيجه‌گيرى 1 . موقعيت جغرافيايى 1 - 1 . آسياى صغير آسياى صغير شبه جزيره‌اى است در منتهاى غربى قارهء آسيا كه اكنون بخش آسيايى تركيه را تشكيل مىدهد . يونانيان آن را آناتوليا ( طلوع خورشيد ) مىناميدند و نام تركى آنادولو از آن گرفته شده است ؛ و در منابع عربى به آن اناضول گفته مىشود . كنار شمالى آن مجاور درياى سياه و تنگه‌هاى داردانل ، درياى مرمره و بوسفور ، كنار غربى آن مجاور درياى اژه و كنار جنوبى آن مجاور مديترانه است . 2 - 1 . شبه جزيرهء بالكان بالكان شبه جزيره‌اى است واقع در جنوب شرق اروپا كه از رودهاى دانوب و ساوا به سوى جنوب ممتد است . از غرب به درياهاى آدرياتيك و يونيائى ، از جنوب به بوسفور ، درياى مرمره ، داردانل و درياى اژه و از شرق به درياى سياه محدود مىباشد . 3 - 1 . پيشينهء تمدنى آسياى صغير نخستين زادگاه تمدن يونانى است و سرزمينهاى تاريخى فروگيا ، لوكيا ، كاريا ،